Geld als geneesmiddel

10-4-2014 10:27

Door Rini Biemans

Kantel de stad met 'community bonds' 

 

Anoniem overheidsgeld naar 'probleemwijken' dragen, is ál te vaak geld naar de zee dragen gebleken. Dat gaan we in 2014 dus slimmer doen, met 'community bonds'. Geld dat aanwijsbaar van de buurt en de bewoners wordt en, mede daardoor, effectiever in staat is goed voor buurt, bewoners én veiligheid te zorgen. Kortom, geld niet meer inzetten als zomaar 'een zak geld', maar als gepersonaliseerd geneesmiddel! Lees dit doordachte traktaat van de altijd schérpe, aan de frontlinie opererende Dokter Biemans.

 

Een alternatieve bank maakte kort geleden een spotje met als centrale boodschap dat geld niet inherent goed of slecht is, maar dat het allerlei functies kan vervullen, in alle gradaties van moreel goed (‘geld zorgt, geld bouwt’) tot moreel verwerpelijk (‘geld verpest, geld doodt’). De achterliggende gedachte is, natuurlijk, dat je de functie van geld kunt ‘sturen’, bijvoorbeeld door je eigen spaargeld te verschepen naar die alternatieve bank waarvoor reclame werd gemaakt en die het – zo luidde de belofte – voor louter positieve, maatschappelijk opbouwende zaken zou gaan aanwenden.

 

Het idee dat je geld aan een bepaalde functie kunt koppelen en zo de (morele) waarde ervan kunt beïnvloeden, is een interessante. Zelf was ik, als stadsdokter, meteen gegrepen door het idee ‘geld geneest’. Dat wil zeggen: waarom geld niet gebruiken als sociaal bindmiddel tussen mensen? Met een mooiere buurt, gezondere bewoners en een prettiger leefklimaat als resultaat?

 

Logische vraag: waarom gebeurt dat niet allang? Antwoord: omdat (nog) weinigen  die kant van het geld hebben ontdekt.

 

Vandaar dit korte traktaat.

 

En zeker ook omdat de ‘geld geneest’-gedachte een immense bijdrage kan leveren aan de juist nú door de overheid gewenste decentralisatie van de zorg en het laten bloeien van de participatiesamenleving in met name de ‘probleemwijken’.  

 

Ik kom meteen ter zake.

 

Betere wijk met louter ‘best practices’

Maak per buurt een lijst van alle zaken, die niet meer van bovenaf in gestandaardiseerde pakketjes aangeleverd moeten worden maar die je veel beter samen met bewoners kunt aanpakken. Maak vervolgens een bestek voor al deze taken, te denken valt aan zorgtaken, dagelijks onderhoud, veiligheid, onderwijsondersteuning, maatschappelijk werk en dergelijke.

 

Koppel dit bestek aan een bedrag dat de overheid hier normaliter voor uitgeeft en verminder dit bedrag met 20% (we moeten immers bezuinigen?). Laten we als rekenvoorbeeld even stellen dat we uitkomen op 500.000 euro voor een wijk van circa 5000 bewoners. Ga vervolgens op zoek naar ‘best practices’ van sociale ondernemers die zich bewezen hebben in de samenwerking met bewoners en die hun praktijk willen uitbreiden. Smeed vervolgens een coalitie tussen deze ondernemers en laat hen het bestek aannemen. De ondernemers hebben ervaring en kunnen dus ook inschatten, wat er nodig is om met elkaar het bestek te realiseren.

 

Nauwe samenwerking met overheid

Zet het bestek vervolgens voor 3 jaar vast, immers, ervaring leert dat een nieuwe praktijk tijd nodig heeft om werkelijk effectief te worden. Het spreekt voor zich dat dit in nauwe samenwerking met de overheid gedaan moet worden. Zij is immers eindverantwoordelijk voor de publieke zaak in een democratische samenleving?

 

Oké, dóór.

 

De overheid garandeert vervolgens het bedrag als de zaken conform afspraak gedaan worden. En garandeert daar bovenop (!) een bonus van nóg een keer 500.000 euro, als een aantal extra targets worden gehaald op het gebied van veiligheid, gezondheid en werk. (De verwachting is namelijk dat alles wat beter samen met bewoners gedaan kan worden, ook een betere en duurzamere effectiviteit heeft tegen veel lagere kosten, zeker op de langere termijn).

 

Nu komt de laatste stap, want waar is het geld ?

 

Aandeelhouder van jouw buurt

Er wordt 1,5 miljoen euro geleend van een bank, die daar 1500 spaartegoeden (3 jaar) in de wijk voor uitgeeft van 1000 euro met een vaste reguliere rente. Maar - en nu komt-ie! – er is een aanlokkelijke kans op een bonus van 300 euro, als ook de extra (en zeer gewenste) targets worden gehaald!!!

 

Zo word je als bewoner een nieuw soort aandeelhouder van je eigen wijk met een rendement van 10% per jaar.

 

Het spreekt voor zich dat als de extra targets gehaald worden en de bewoners financieel voordeel gaan genieten van hun bijdrage, de animo voor de ‘community bond’ - want zo hebben wij deze financieringsvorm gedoopt – zal groeien. En dat problemen rondom een veel besproken thema als veiligheid wel eens veel sneller en goedkoper ‘getackled’ kunnen worden, dan via de bestaande (vaak kostenverslindende) methodieken mogelijk wordt geacht.

 

Ziehier, geld als geneesmiddel. Tegen desinteresse. Tegen isolement. Tegen vervreemding. Vóór samenwerking. Vóór sociale verantwoordelijkheid. Vóór omkijken naar elkaar. 

 

Dus bankiers, ambtenaren en bestuurders: word ook geneesheer! En laten we dan in Rotterdam starten met zo’n 5 ‘community bonds’ in 2015.

 

Snel en goed uitvoerbaar

Bijkomend voordeel is dat vernieuwende ‘best practices’ kunnen doorgroeien.

Ook hoeft er niet in bestaande begrotingen te worden geklungeld. Een bond behoeft ‘slechts’ een reservering in de begroting van 2017 en bij succes kan een nieuwe worden opgestart…

 

Laten we het, kortom, gewoon dóen.

 

Sterker nog: we zijn al bezig.

 

Zijn er vragen? Of wil je meer info? Gebruik dan onderstaand reactiepanel. 

 

Afbeelding / www.peuterspeelzalenkoggenland.nl

Rubriek Dokter Biemans

Rini Biemans

Rini Biemans (1960) werkte als arts, werd vervolgens kunstenaar, eerst schilder en later zo’n beetje alles wat hij nog niet kon en wilde leren. Omdat hij zich meer en meer gi...

Bekijk profiel