Winnaars: bemoei je er even niet mee!

5-2-2014 20:47

Door Rini Biemans

Kort traktaat over het spel dat ons wél uit de crisis haalt

 

Ik hoor vaak dat als je een succesvolle carrière wilt, als je een winnaar wilt zijn, je dan moet aanpakken, netwerken, aanwezig zijn, knokken. Succes wordt traditioneel gekoppeld aan winnen en eigen inzet. Het lijkt mij stug dat iedereen succesvol kan zijn op deze manier… Niet iedereen pakt even hard aan, netwerkt tot-ie erbij neervalt, is overal aanwezig of heeft altijd zin en genoeg kracht om te knokken. Vandaar een simpel voorstel: kunnen we niet beter dan een succesvol leven een zinvol leven als maatstaf voor succes gaan gebruiken? Want is een zinvol bestaan niet in wezen ook een succesvol bestaan?

 

Zinvol = succesvol

Als we een zinvol leven voortaan als succesvol beschouwen, zijn we ineens niet allemaal meer bezig voor te dringen, elkaar omver te duwen in de kopgroep, maar  spelen we een totaal ander spel, zoveel moge duidelijk zijn. Ik zeg niet dat dit eenvoudig is: de drang om de winnaar der winnaars te zijn en iedereen, tot de laatste muis, te verslaan (in zekere zin: tot verliezer te degraderen) zit diep verankerd in onze psyche. Maar ik zeg: zolang we alleen maar, van hoog tot laag, volgens de regels van de succesvolle elite spelen, zullen we, hoe dan ook, nooit verder komen. Want je kunt met een ogenschijnlijk sociaal geweten wel vinden dat verliezers (bijvoorbeeld, uitkeringsgerechtigden) geholpen moeten worden door de winnaars, maar het enige wat je daarmee bereikt is dit: dat je direct en indirect de identiteit van de verliezers als verliezer versterkt. De niet te missen boodschap tegen de verliezers luidt namelijk, hoe zorgvuldig ook verzwegen: ‘jij hebt volgens de onomstotelijke regels van het materiële succes niet genoeg je best gedaan’.  

 

Stop met ombouwen

We nemen verliezers daarmee niet alleen niet serieus, we beginnen aan ze te trekken en te duwen tot het poppen zijn, die ons zogenaamde winnaarsgedrag gaan kopiëren, terwijl de wetenschap ons intussen geleerd heeft dat traditioneel succesvol zijn niet slechts een individuele prestatie is - het resultaat van het fenomenale, doorzettende gedrag van één persoon -, maar bepaald wordt door een samenstel van gunstige factoren waarmee lang niet iedereen gezegend is. Stop dus, luidt mijn stelling, met het ómbouwen van verliezers tot winnaars. En ga het spel van het zinvolle leven spelen! Dit kan alleen als die zogenaamde winnaars, pardon, terug naar hun hok worden gestuurd en zich er niet te veel mee bemoeien. Zij hebben immers de boel met hun hiërarchische en door materiële winst geobsedeerde bank- en organisatiestructuren lopen verzieken en ons collectief in deze crisis gestort? Waarom zouden uitgerekend zíj ons er dan weer uit halen? (Ze weten bij God niet hoe...)

 

Blind staren op 0,1% BNP

Met andere woorden: de redding komt van andere spelregels, waarbij we de winnaars bij voorkeur uit de spelregelcommissie weren. Pas dan ontstaat er een kans dat er spelregels geboren worden waarbij verliezers wél de ruimte wordt gegeven, wél erkenning, wél eigenwaarde. Binnen dit andere speelveld is een wereld te winnen: gaan verliezers niet alleen meedoen, participeren, maar zal vanzelf blijken dat de winnaars ze écht nodig hebben! (Als niemand meer met liefde en toewijding een rotklusje doet of de minder prestigieuze taken, is onze beschaving, let maar op, snel ten einde.) Hoewel de mainstream media het er dagelijks bij ons in pompen, zeg ik, denk eens na! Het einde van de crisis is toch zeker niet het moment waarop ons BNP weer een tiende procent groeit? Nee, het einde van de crisis is het moment waarop veel en veel meer mensen dan nu, dus ook verliezers, zich een gezien en gehoord onderdeel voelen van het grotere geheel.

 

Laten we daar in Rotterdam mee beginnen!

 

Afbeelding / www.stichtingvlinders.nl

Rubriek Dokter Biemans

Rini Biemans

Rini Biemans (1960) werkte als arts, werd vervolgens kunstenaar, eerst schilder en later zo’n beetje alles wat hij nog niet kon en wilde leren. Omdat hij zich meer en meer gi...

Bekijk profiel