Alle mensen moeten hardlopen

3-9-2012 13:14

Door Said El Haji

Mensen hebben vaak verbijsterende inzichten, die ons allen verbouwereerd zouden achterlaten als ze in woorden werden gevangen. Helaas heeft niet iedereen het vermogen om inzichten in woorden te vangen.

In een van zijn voorstellingen spreekt de cabaretier Theo Maassen over het effect van blowen op het schrijfproces. ‘Weet je,’ zegt hij, ‘soms dan heb ik geblowd en dan krijg ik een ideetje en dat schrijf ik dan op. Op dat moment denk je dat het echt briljant is en dan lees ik het de volgende dag en dan blijkt het vaak geniaal te zijn.’ Maassen speelt hier met het verschijnsel dat blowers maar al te goed kennen. Blowen maakt de beleving van dingen intenser. Eten, lachen, dansen, het wordt vele malen genietbaarder wanneer je geblowd hebt. Zo ook het eigen denken. Je staat stil bij uiterst originele vondsten en verbanden die je normaal gesproken niet ziet. Pas wanneer je weer nuchter bent, besef je wat een middelmatige, ja zelfs ronduit slechte zinnen het eigenlijk zijn. De originaliteit, de betekenis en de diepte die je meende te zien toen je nog onder invloed was, is vervlogen.

Blowen maakt ervaringen dus intenser, maar ook leugenachtig. Het hallucinogene effect spiegelt ons iets voor wat bij nuchter inzien helemaal niet blijkt te zijn. Een soort fata morgana. Concreter en kwalitatiever zijn de inzichten die je krijgt tijdens hardlopen. De ritmische eentonigheid brengt de geest in een toestand waarin je één bent met je gedachten. De meeste gedachten verwaaien gewoon. Echter, soms stuit je op een inzicht dat blijvend is.

Zo droomde ik eens van een in Nederland woonachtige geloofsgemeenschap van Amerikanen die in Ahmed Aboutaleb de Verlosser zag. Toen ik met de grootst mogelijke eerbied aan de leraar, die achter zijn bureau zat, vroeg waarom Ahmed Aboutaleb, werden de kinderen angstvallig stil en rees hij dreigend en langzaam achter zijn bureau vandaan. Zijn schaduw gleed als die van een donkere wolk over mij heen. Het meisje dat naast mij zat pakte vlug mijn hand en legde het op haar linkerborst. Ik kneep erin en ze vond het prima dat ik dat deed. Plotseling begon de docent onbedaarlijk hard te lachen, zodat ik wakker werd.

Wat had deze droom in hemelsnaam te betekenen? Welnu, pas tijdens het hardlopen begreep ik het. Ik begreep dat het universum, en daarmee onze wereld, immoreel is. Ik begreep dat onze goede bedoelingen net zo leugenachtig zijn als de hallucinogene genialiteit die blowen teweegbrengt. Ik begreep dat de waarde van moraliteit hierin ligt, dat onze handelingen betekenisvol zouden zijn. Een verontrustend inzicht misschien, maar door het hardlopen verkeerde ik in dusdanige trance dat het mij niet verontrustte. Ik begreep zelfs dat het maar wát goed is dat het universum is zoals het is, omdat wij er anders nooit waren geweest.

De moraal van dit verhaal? Alle mensen moeten hardlopen.

Rubriek Ren je Rotjeknor

Said El Haji

Said El Haji (1976, Marokko) is schrijver. Hij studeerde Nederlandse taal- en letterkunde in Leiden en won in 2000 de El Hizjra-aanmoedigingsprijs voor zijn verhaal ‘De klein...

Bekijk profiel