Het Antwerpse hoofd: vergeten & onontdekte verhalen

25-2-2013 01:04

Door René Hoeflaak

Turboblogger en Rotterdam-adept René Hoeflaak zoomt in op oostelijk puntje van Noordereiland

 

Een aantal jaren geleden kwam mij via een goede vriend het boek  De straatnamen van Rotterdam ter hand, uitgegeven in 1992 door de Gemeentelijke Archiefdienst Rotterdam. De ondertitel van het boek is - gelukkig - iets spannender, ”Verklaring van alle bestaande en verdwenen straatnamen“.  Met dit  boek in de hand bezocht ik onlangs het Antwerpse Hoofd in wijk k88 (CBS wijkaanduiding). Volgens het boek is de straatnaam bij besluit van B & W van Rotterdam uitgegeven op 19 augustus 1902. Wijkaanduiding k88 staat voor Noordereiland; Het Antwerpse Hoofd vormt de oostelijke kadepunt ervan. Tot halverwege de twintigste eeuw deed het dienst als het vertrek- en aankomstpunt van de dagelijkse veerdienst tussen Rotterdam, Antwerpen en Gent (vandaar - inderdaad - de naam!). De stoomboten van de veerdienst stopten onder meer in het Zeeuwse Wemeldinge. De veerdienst werd uitgevoerd door rederij  H. Braakman en Co. Omdat Rotterdammers dol zijn op bijnamen werd de kade al snel ‘de Punt van Braakman’ gedoopt.

 

Einde aan karakteristiek rederijgebouw

In 2012 verscheen een boek over deze rederij en de Duitse oprichter Heinrich Braakman, die eigenlijk Brackmann heette. Het boek van Rinze Mast vertelt de 177- jarige en vooral Rotterdamse geschiedenis van Expeditiebedrijf H. Brakman en Co. Het Duitse bombardement van mei 1940 betekende het abrupte einde van hun fraaie en karakteristieke rederijgebouw en uiteindelijk ook van de veerdienst. Eeuwig zonde. Op de plek van de voormalige rederij staat nu het Koopvaardijhof, een prozaïsch flatgebouw uit 1980. In de centrale lifthal van dit flatcomplex hangt een wandfoto met de twee puntige torens van het voormalige gebouw: een 'plaatje' met Efteling-allure, check de prachtige foto’s maar! Van geheel andere orde, maar toch het vermelden waard is de geboorte - op  18 juli 1918 - van Abraham van Leeuwen alias de Prins van Lignac op het Antwerpse Hoofd.

 

De eerste gloeilamp

En dat is nog niet alles. Want voor een andere legendarische plek hoef je maar honderd meter verder. Een gevel aan de oostzijde van de Willemsburg herinnert namelijk aan de plek waar ooit de eerste gloeilamp van Nederland werd geproduceerd. Het is de plaats waar de Rus Achilles de Khotinsky in 1884 een gloeilampenfabriek opende. Vanaf het Noordereiland voer Khotinsky eind negentiende eeuw met een bootje vol accu’s naar de overkant om het centrum van de stad van licht te voorzien. 

 

‘Houd altijd rekening met tegenstroom’

Vanaf een bankje laat ik het Antwerpse Hoofd nog eens goed op mij inwerken en kijk ik naar de scheepvaart op de Maas en de Scheepshoorn. Zo nu en dan haalt het Antwerpse hoofd nog het lokale nieuws. Bijvoorbeeld bij het zoeken naar een drenkeling in het onstuimige water of als keerpunt bij het ‘Rondje Noordereiland’. Deze zwemwedstrijd telde slechts vier edities. De organisator van de laatste editie (2012) kwam – helaas - ruim 30.000 euro te kort. Ik verlaat het Antwerpse Hoofd en eindig met ‘Tip 3’ van de organisatie van de rondjes Noordereiland:  ”Hou altijd rekening met tegenstroom in de Koningshaven. Als je eenmaal het Antwerpse Hoofd (halverwege) bent gepasseerd, krijgen de golven van de Nieuw Maas weer de overhand en brengen ze jou veilig terug”.

 

Meer lezen van René Hoeflaak? Klik dan hier

Rubriek Zeemeerminnen

René Hoeflaak

Blogger René Hoeflaak is een schrijvende TGV, die elke dag nieuwe routes verkent. Hij reist graag over de hele wereld, maar even zo enthousiast tilt hij op de hoek van de st...

Bekijk profiel